}

Układanie kostki brukowej - poradnik [film]

Jak układać kostkę brukową? To pytanie zadaje sobie każdy, kto stanął w obliczu tego niełatwego wyzwania. Cały proces wymaga odpowiedniego przygotowania, narzędziowni, a także merytorycznej wiedzy i doświadczenia. Choć budowa podjazdu lub innej dowolnej nawierzchni wokół domu sprowadza się do kilku nieskomplikowanych etapów, łatwo tu popełnić błąd. Zapoznaj się z naszym poradnikiem i dowiedz się, jak wygląda układanie kostki brukowej krok po kroku.


Jak ułożyć kostkę brukową? Zanim zaczniesz prace...


Układanie kostki brukowej należy rozpocząć od właściwych przygotowań. Niezbędne będzie wykonanie odpowiedniego projektu, który dostarczy Ci informacji na temat tego, jakie ilości materiałów budowlanych są Ci potrzebne i jaka będzie ostateczna cena układania kostki brukowej. Przed rozpoczęciem prac zweryfikuj także dostęp do potrzebnych narzędzi.
Jeśli remont obejmujący układanie kostki brukowej to zadanie, którego wolisz nie podejmować się samodzielnie, możesz zlecić przygotowanie projektu doświadczonej firmie. Kompleksowe usługi wykonawców obejmują nie tylko etap planowania, ale również dobór i transport materiałów - takich jak kostka brukowa czy kruszywa wykorzystywane do podbudowy - oraz robociznę.
 

Jaką kostkę brukową wybrać?


Wbrew pozorom kolor to nie jedyny parametr, który musisz wziąć pod uwagę podczas wyboru kostki brukowej. Istotna jest również jej faktura oraz rozmiary pojedynczych elementów. Możesz zdecydować się zarówno na tradycyjny format, jak i płyty XXL. Te ostatnie cieszą się coraz większą popularnością i doskonale pasują do projektów nowoczesnych posesji.
Jeśli zastanawiasz się, jakie ilości materiałów będą potrzebne Ci podczas prac, musisz wykonać odpowiednie pomiary terenu. To one pozwolą na przygotowanie dokładnego projektu i odpowiedzą na pytania dotyczące tego, ile palet kostki zamówić. Nieco trudniej wyliczyć zapotrzebowanie na materiały potrzebne do podbudowy. Przybliżoną wartość można oszacować dopiero po korytowaniu i wykonaniu obrzegowań.
Jest to także etap, podczas którego musisz przemyśleć zamówienie takich elementów jak odwodnienia liniowe.
 

Jakich narzędzi będziesz potrzebować?


Do układania kostki brukowej niezbędna jest zagęszczarka. W przypadku większych powierzchni do wybrania gruntu potrzebna będzie koparka. Jeśli układamy większe płyty warto wypożyczyć chwytaki podciśnieniowe do 120 kg lub 320 kg. Do pomiaru terenu potrzebny będzie niwelator lub długi metr. W trakcie pracy niezbędne będą podstawowe narzędzia: grabie, szpadla, taczki, miotły, poziomica, łata.


Kostka brukowa i jej układanie krok po kroku


Układanie kostki brukowej to proces, który obejmuje następujące etapy:
  1. Wytyczenie nawierzchni.
  2. Profilowanie terenu.
  3. Podbudowa pod kostkę brukową.
  4. Obrzegowania.
  5. Podsypka pod kostkę brukową.
  6. Układanie kostki.
  7. Spoinowanie.
  8. Zagęszczenie nawierzchni z kostki brukowej.
etapy ukladania kostki


1. Wytyczenie nawierzchni


Mając przygotowany projekt, prace należy rozpocząć od pomiarów terenu i wyznaczenia granic układanej nawierzchni. Za pomocą drewnianych palików lub metalowych szpilek nanosimy określone w projekcie punkty. Wytyczamy w ten sposób usytuowanie i poziom zabudowy w terenie. Naniesione palikami punkty łączymy przez przeciągniecie żyłki lub sznurka, który wyznacza nam poziom bruku lub obrzeży.


2. Korytowanie i profilowanie terenu


Na wytyczonym palikami obszarze należy usunąć humus i wykopać ziemię na głębokość wszystkich warstw technologicznych, czyli zazwyczaj na głębokość 25- 50 cm. Prace zaleca się prowadzić przy użyciu maszyn budowlanych (koparka, spychacz), jedynie niewielkie powierzchnie wybieramy ręcznie. Grunt podłoża powinien być jednorodny i nośny, przepuszczalny oraz niewysadzinowy.
W zależności od grubości projektowanej podbudowy, może być konieczne odpowiednie pogłębienie wykopu w miejscach pod obrzeża i krawężniki.

Powstały wykop należy dokładnie oczyścić z korzeni roślin, a następnie wyrównać, rozłożyć warstwę ok. 10 cm piasku lub pospóły i ubić zagęszczarką jego dno. Na tym etapie należy wykonać w gruncie naturalnym właściwą niwelację podłoża zgodnie z docelowymi spadkami nawierzchni: spadki poprzeczne 1,5-3%, spadki podłużne ok. 0,5%. Odpowiednie wyprofilowanie podłoża gruntowego umożliwi wykonanie poszczególnych warstw podbudowy o stałej grubości i zapewni jednakową pracę nawierzchni.


3. Wykonanie podbudowy


Trwałość nawierzchni brukowych w dużym stopniu zależy od prawidłowo wykonanej podbudowy.

W zależności od przewidywanych obciążeń i właściwości podłoża gruntowego, podbudowę pod kostkę tworzy warstwa konstrukcyjna o grubości od 15 do 40 cm:

• dla nawierzchni dla ruchu pieszego: 15 do 20 cm
• dla nawierzchni przewidzianych dla ruchu pojazdów mechanicznych : 25 do 40 cm.

Warstwę podbudowy układamy na uprzednio zagęszczonym i wyprofilowanym podłożu. Podbudowa powinna zapewniać odpowiednią nośność, przepuszczalność dla wód opadowych i być mrozoodporna. Warstwę konstrukcyjną podbudowy wykonuje się z kruszyw naturalnych i łamanych: tłuczeń 31,5-63 mm + kliniec 16-31,5 lub mieszanka żwirowopiaskowa 0-63 mm. Podbudowę należy układać warstwami o grubości około 10-15 cm, zagęszczając każdą warstwę przy pomocy zagęszczarki wibracyjnej. Ze względu na zagęszczanie materiału, grubość warstwy przed zawibrowaniem powinna być ok. 20% większa od planowanej. Wykonana podbudowa musi utrzymywać projektowane spadki o wartości 1-3%.
 

Konstrukcja nawierzchni obciążona ruchem kołowym


podbudowa kostki brukowej ruch kołowy


Konstrukcja nawierzchni obciążona ruchem pieszym


podbudowa nawierzchni ruch pieszy


4. Wykonanie obrzegowania


Na wyrównanym podłożu lub warstwie podbudowy należy wykonać obrzegowanie nawierzchni. Zamontowane elementy oporowe wraz z nawierzchnią z kostek brukowych stanowią stabilną konstrukcję nośną i oddzielającą, zdolną do przenoszenia poziomych obciążeń użytkowych.

Obrzegowanie nawierzchni wykonuje się, wykorzystując obrzeża trawnikowe, obrzeża palisadowe Tetra lub Meander, minipalisady lub krawężniki. Betonowe elementy brzegowe osadza się na głębokość ok. 10 cm fundamencie z półsuchego betonu C16/20, który układany jest na zagęszczonej warstwie podbudowy z tłucznia lub podsypce piaskowej.

Obrzegowania należy układać z zachowaniem projektowanych wysokości i spadków nawierzchni. Jeżeli istnieje możliwość, rozstaw i odległość między obrzeżami zaleca się dopasować do wielokrotności wymiarowej kostki, poprzez wcześniejsze ułożenie pojedynczego rzędu kostek między nimi. Nie należy opierać się tylko na „katalogowych” wymiarach danej kostki, gdyż jej faktyczna szerokość i długość może różnić się o ułamki milimetra, co przy dużej ilości kostek daje rzeczywistą różnicę między obrzegowaniem nawet do kilku centymetrów. Krawężniki i obrzeża nie fugujemy, należy je układać zachowując między nimi szczeliny o szerokości 3-5 mm.


5. Wykonanie podsypki


Na wyprofilowanej i zagęszczonej podbudowie wykonuje się podsypkę, czyli warstwę wyrównawczą o grubości ok. 4-5 cm. Jej zadaniem jest zapewnienie dobrego osadzenia poszczególnych kostek oraz zniwelowanie ewentualnych różnic w ich grubości. Podsypkę wykonuje się z piasku o frakcji 0-2 mm, wysiewek kamiennych 0-4 mm lub grysu o uziarnieniu 2-8 mm.

W przypadku wykonania podsypki cementowo--piaskowej, ułożoną nawierzchnię z kostki należy wstępnie zaspoinować suchym piaskiem i niezwłocznie wyrównać zagęszczarką przed całkowitym związaniem betonu. Zbyt długie zwlekanie z zagęszczeniem, a tym samym utwardzenie betonu pod ułożoną kostką, może być przyczyną braku możliwości wyrównania nawierzchni kostki i w praktyce doprowadzić do konieczności jej rozbiórki. Jednakową grubość podsypki najłatwiej wykonać przy użyciu długiej łaty, którą przeciąga się po ułożonych listwach lub rurkach wyznaczających projektowaną powierzchnię. Wyrównana podsypka powinna być ułożona o ok. 1 cm powyżej rzędnej projektowanej ze względu na  późniejsze wibrowanie i zagęszczenie nawierzchni z kostki.


6. Układanie kostki brukowej


Przed ułożeniem kostki należy zapoznać się z projektem nawierzchni i rozmierzyć układ oraz zaplanowane wzory. Kostkę układa się od krawędzi nawierzchni układanej (obramowanej krawężnikami, obrzeżami, palisadami), co pozwala zawsze pracować na już ułożonej nawierzchni, nie niszcząc przygotowanej wcześniej podsypki. Kostkę należy układać ok. 1,0 cm powyżej projektowanej niwelety nawierzchni, gdyż w czasie wibrowania (ubijania) podsypka ulega zagęszczeniu. Powierzchnia kostek położonych obok urządzeń infrastruktury technicznej (np. studzienek, włazów itp.) powinna trwale wystawać 3-5 mm powyżej powierzchni tych urządzeń oraz 3-10 mm powyżej korytek ściekowych (ścieków).

Do uzupełnienia przestrzeni przy krawężnikach, obrzeżach i studzienkach można używać elementy kostkowe wykończeniowe lub kostkę ciętą, przycinaną na budowie specjalnymi narzędziami tnącymi (przycinarkami, piłami, szlifierkami z tarczą itp.). Podczas układania kostek brukowych należy zachować spoiny o minimalnej szerokości 2-5 mm, w zależności od wymiarów danego typu kostki. Odstępniki na bocznych powierzchniach kostek, jeśli występują, nie zawsze wyznaczają właściwe szerokości spoin.

UWAGA: Niedopuszczalne jest układanie kostek zbyt ciasno, „na styk”, co może być przyczyną powstawania uszkodzeń krawędzi i odłupywania warstwy licowej. Uszkodzenia takie powstają na skutek wzajemnego napierania elementów na siebie pod wpływem obciążeń poziomych oraz odkształceń termicznych.


Zasada układania z 3 palet

Przy układaniu nawierzchni zaleca się przestrzeganie reguły dobierania i mieszania kostek z kilku różnych palet, która pozwala na wyeliminowanie naturalnych odchyleń barw i zapewnia wykonanie jednolitej kolorystycznie powierzchni. Wybieranie kostek z palety powinno się prowadzić w pionie z kolejnych warstw.

Wyjątkowej uwagi podczas układania wymagają kostki z grupy „COLOR-MIX®”. Poddawane są one procesowi zabarwiania wierzchniej warstwy kolorem o różnym natężeniu barw, dlatego w tym przypadku występuje zwięszkowne niebezpieczesństwo powstania nawierzchni o nierównomiernym stopdniu zabarwienia

color-mix ukladanie


7. Wypełnienie spoin


Po zakończeniu układania kostki należy dokładnie wypełnić szczeliny pomiędzy poszczególnymi kostkami. Prawidłowe wykonanie spoinowania umożliwia wzajemną współpracę kostek, tworząc stateczną i monolityczną nawierzchnię. Do wypełnienia spoin stosuje się suchy piasek płukany o granulacji 0-2 mm lub drobny grys o uziarnieniu 0,25-2 mm, np. Granofuga. Szczeliny muszą być całkowicie wypełnione. Wykorzystanie do tego celu zwykłego piasku, nie płukanego, może spowodować trwałe zabrudzenie powierzchni drobnymi frakcjami pyłów zawartych w takim piasku. Następnie należy dokładnie oczyścić całą powierzchnię z piasku i przystąpić do zagęszczania (ubijania).

W przypadku układania kostki brukowej i płyt tarasowych zalecamy użyć Granofugi. Piaski łamane i kruszywa Granofuga posiadają wysoką wytrzymałość mechaniczną oraz zoptymalizowane uziarnienie zapewniające trwałość i stabilność nawierzchni.

UWAGA: Wypełnienie fug ma wymierny wpływ na stabilność nawierzchni z kostki. Bez całkowitego wypełnienia fug kostka nie jest właściwie zespolona, a nawierzchnia pozbawiona odpowiedniej nośności.


8. Zagęszczanie nawierzchni


Do zagęszczania nawierzchni wykorzystuje się zagęszczarkę z płytą wibracyjną z bezpieczoną okładziną z tworzywa sztucznego, która zapobiega uszkodzeniu i porysowaniu kostek. Wibrowanie należy prowadzić od krawędzi powierzchni ubijanej w kierunku środka i jednocześnie w kierunku poprzecznym kostek. Procedurę ubijania przeprowadza się kilka razy, pamiętając o każdorazowym uzupełnianiu piasku w szczelinach oraz dokładnym zamiataniu całej powierzchni przed użyciem zagęszczarki. Zarówno spoinowanie jak i zagęszczanie należy przeprowadzać na sucho.

UWAGA: Ewentualne zadrapania powstałe podczas wibrowania kostki znikaja niemal całkowicie na skutek czynników atmosferycznych i użytkowania.
 

Kostka brukowa to rozwiązanie na każdą posesję

Posesje wykończone nawierzchnią z kostki brukowej prezentują się estetycznie, a nawierzchnie cechują się wysoką wytrzymałością. Pamiętajmy jednak, że tylko prawidłowe ułożenie zapewni nam długotrwałą żywotność ułożonej kostki brukowej.
 

Szanowny Użytkowniku,

Ze względu na wejście w życie w dniu 25 maja 2018 roku Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, dalej zwane jako "RODO") informujemy, iż wprowadziliśmy nową Politykę prywatności, regulującą zasady przetwarzania danych osobowych.
Pełna treść nowej Polityki prywatności dostępna jest tutaj.
Informujemy również, że serwis korzysta z plików cookies m.in. w celu świadczenia usług, reklamy. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w naszej Polityce cookies . Jeżeli nie wyrażasz zgody na używanie plików cookies – zmień ustawienia swojej przeglądarki.